ΦΠΑ για ελεύθερους επαγγελματίες: ο οδηγός του 2026

Οδηγοί · Ενημερώθηκε 2/7/2026

Αν είσαι ελεύθερος επαγγελματίας, ο ΦΠΑ είναι το πιο τακτικό ραντεβού σου με την εφορία: κάθε μήνα ή κάθε τρίμηνο, με δήλωση που πλέον προσυμπληρώνεται από το myDATA. Εδώ θα βρεις τους συντελεστές του 2026, τους νέους μειωμένους συντελεστές στα νησιά του Αιγαίου, το καθεστώς απαλλαγής για τζίρο έως 10.000 €, τις προθεσμίες και τον τρόπο πληρωμής σε δόσεις.

Ποιοι είναι οι συντελεστές ΦΠΑ το 2026;

Για το 2026 ισχύουν τέσσερις συντελεστές ΦΠΑ. Ο κανονικός είναι 24% και είναι αυτός που αφορά τις περισσότερες υπηρεσίες ελεύθερων επαγγελματιών. Ο μειωμένος 13% καλύπτει μεταξύ άλλων βασικά τρόφιμα, ενέργεια και διαμονή. Ο υπερμειωμένος 6% εφαρμόζεται σε φάρμακα, βιβλία και ορισμένα ακόμη αγαθά, ενώ υπάρχει και ειδικός συντελεστής 4%.

Συντελεστής	Ποσοστό	Ενδεικτικά πού εφαρμόζεται
Κανονικός	24%	Ο γενικός κανόνας για αγαθά και υπηρεσίες
Μειωμένος	13%	Βασικά τρόφιμα, ενέργεια, διαμονή, μεταξύ άλλων
Υπερμειωμένος	6%	Φάρμακα, βιβλία κ.ά.
Ειδικός	4%	Ειδικές περιπτώσεις

Κάτι που πρέπει να έχεις πάντα στο μυαλό σου: ο ΦΠΑ δεν είναι έσοδό σου. Τον εισπράττεις από τον πελάτη και τον αποδίδεις στο κράτος. Από την άλλη, ο ΦΠΑ που πληρώνεις στις επαγγελματικές σου δαπάνες (εισροές) εκπίπτει από αυτόν που οφείλεις, οπότε στο τέλος αποδίδεις τη διαφορά.

Τι αλλάζει στα νησιά του Αιγαίου από το 2026;

Από την 1/1/2026, σε 24 νησιά του Αιγαίου ισχύουν συντελεστές μειωμένοι κατά 30%: 17% αντί για 24%, 9% αντί για 13% και 4% αντί για 6%, ενώ ο ειδικός συντελεστής 4% γίνεται 3% (ΑΑΔΕ Ε.2113/2025, κατ' εξουσιοδότηση ν.5246/2025 που τροποποίησε το άρθρο 26 του Κώδικα ΦΠΑ ν.5144/2024).

• Αφορά νησιά στο Βόρειο Αιγαίο, τα Δωδεκάνησα και τη Σαμοθράκη, με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους.
• Οι Κυκλάδες ΔΕΝ περιλαμβάνονται στο μέτρο.
• Εξαιρούνται από τους μειωμένους συντελεστές τα καπνικά προϊόντα και τα μεταφορικά μέσα.

Αν δραστηριοποιείσαι σε κάποιο από αυτά τα νησιά, έλεγξε ότι τα προγράμματα τιμολόγησής σου εφαρμόζουν τους σωστούς συντελεστές από την πρώτη συναλλαγή του 2026 και μετά.

Μπορώ να απαλλαγώ από τον ΦΠΑ με μικρό τζίρο;

Ναι. Το καθεστώς απαλλαγής μικρών επιχειρήσεων (άρθρο 44α ν.5144/2024) είναι προαιρετικό και σε αφορά αν ο τζίρος σου δεν ξεπερνά τα 10.000 € τόσο στο τρέχον όσο και στο προηγούμενο φορολογικό έτος. Στην πράξη σημαίνει ότι τιμολογείς χωρίς ΦΠΑ για όσο μένεις στο καθεστώς.

Για το 2026 η διαδικασία ορίζεται στην Α.1011/2026: υποβάλλεις αίτηση μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου» στο myAADE. Αν κάνεις τώρα έναρξη, μπορείς να επιλέξεις την απαλλαγή απευθείας με τη δήλωση έναρξης (Α.1011/2026).

• Στα τιμολόγιά σου βάζεις υποχρεωτικά την ένδειξη «Χωρίς Φόρο Προστιθέμενης Αξίας – Απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων».
• Αν ξεπεράσεις τα 10.000 €, βγαίνεις άμεσα από το καθεστώς: χρεώνεις κανονικά ΦΠΑ από τη συναλλαγή που περνά το όριο (άρθρο 44α ν.5144/2024).
• Επειδή η έξοδος είναι άμεση, παρακολούθησε τον τζίρο σου συνεχώς, όχι μία φορά τον χρόνο.

Κάθε πότε υποβάλλω δήλωση ΦΠΑ;

Η συχνότητα εξαρτάται από τα βιβλία σου και από το πότε έκανες έναρξη. Με διπλογραφικά βιβλία η δήλωση υποβάλλεται κάθε μήνα. Με απλογραφικά, αν η έναρξή σου έγινε πριν το 2024, υποβάλλεις ανά τρίμηνο. Αν όμως έκανες έναρξη από 1/1/2024 και μετά, ξεκινάς με μηνιαία δήλωση και μπορείς να επιλέξεις τρίμηνο αφού συμπληρώσεις 24 μήνες λειτουργίας (Α.1049/2025).

Κατηγορία	Περίοδος δήλωσης
Διπλογραφικά βιβλία	Κάθε μήνα
Απλογραφικά, έναρξη πριν το 2024	Ανά τρίμηνο
Απλογραφικά, έναρξη από 1/1/2024	Κάθε μήνα, με δυνατότητα επιλογής τριμήνου μετά από 24 μήνες λειτουργίας

Αν ανήκεις στη νέα γενιά απλογραφικών και θέλεις να περάσεις σε τρίμηνο, η επιλογή γίνεται τους μήνες Ιανουάριο, Απρίλιο, Ιούλιο ή Οκτώβριο και σε δεσμεύει για 12 μήνες (Α.1049/2025).

Πότε είναι η προθεσμία και πώς πληρώνω;

Η προθεσμία για την υποβολή της δήλωσης και την πληρωμή είναι η τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα που ακολουθεί την περίοδο. Για παράδειγμα, η μηνιαία δήλωση μιας περιόδου υποβάλλεται και πληρώνεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη του επόμενου μήνα.

Αν το χρεωστικό ποσό ξεπερνά τα 100 €, έχεις τη δυνατότητα να το πληρώσεις σε 2 ίσες άτοκες δόσεις, με την προϋπόθεση ότι η δήλωση υποβλήθηκε εμπρόθεσμα. Η πρώτη δόση πληρώνεται με τη δήλωση και η δεύτερη έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα.

Πρακτική συμβουλή: ο ΦΠΑ που εισπράττεις δεν είναι δικός σου. Κράτα τον σε ξεχωριστό νοητό ή πραγματικό «κουμπαρά» μόλις εισπράττεις κάθε τιμολόγιο, ώστε την ημέρα της πληρωμής να μην ψάχνεις ρευστότητα την τελευταία στιγμή.

Πώς συνδέεται η δήλωση ΦΠΑ με το myDATA;

Για περιόδους από 1/1/2024 η δήλωση ΦΠΑ προσυμπληρώνεται υποχρεωτικά από τα δεδομένα που έχουν διαβιβαστεί στο myDATA (Α.1020/2024). Δηλαδή αυτό που βλέπει η ΑΑΔΕ στα ηλεκτρονικά σου βιβλία είναι και η βάση της δήλωσής σου.

Από 1/1/2025 ισχύει κανόνας μηδενικής απόκλισης: τα έσοδα που δηλώνεις δεν μπορεί να είναι μικρότερα από τα διαβιβασμένα στο myDATA και τα έξοδα δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερα από αυτά (Α.1108/2024). Στην πράξη, αν ένα παραστατικό δεν έχει διαβιβαστεί σωστά, δεν το «διορθώνεις» στη δήλωση: πρέπει να τακτοποιηθεί στην πηγή, στο myDATA.

• Έλεγχε ότι όλα τα παραστατικά εσόδων σου διαβιβάζονται έγκαιρα στο myDATA.
• Πριν την υποβολή, σύγκρινε τα προσυμπληρωμένα ποσά με τα δικά σου στοιχεία, ώστε τυχόν διαφορές να εντοπίζονται και να διορθώνονται πριν τη λήξη της προθεσμίας.

Εκτίμηση, όχι συμβουλή. Τα αποτελέσματα είναι ενδεικτική εκτίμηση με βάση τη νομοθεσία του 2026. Δεν αποτελούν φορολογική συμβουλή και δεν αντικαθιστούν τον λογιστή σου ή το εκκαθαριστικό.

Πηγές: ν.5144/2024 (Κώδικας ΦΠΑ, άρθρα 26 και 44α) · ν.5246/2025 · ΑΑΔΕ Ε.2113/2025 · Α.1011/2026 · Α.1049/2025 · Α.1020/2024 · Α.1108/2024

Δες επίσης: Υπολογιστής ΦΠΑ · Τι είναι το myDATA και πώς λειτουργεί · Έναρξη ατομικής επιχείρησης: βήμα προς βήμα το 2026 · Όλοι οι οδηγοί

Το Simeron τραβάει τα πραγματικά σου έσοδα και έξοδα από το myDATA και την τράπεζα, και κρατάει ΦΠΑ, ΕΦΚΑ και πρόβλεψη φόρου πάντα ενημερωμένα, μόνο του. Δωρεάν για 14 μέρες. Δες πώς δουλεύει