Οδηγοί · Ενημερώθηκε 2/7/2026
Με κάθε δήλωση φορολογίας εισοδήματος βεβαιώνεται, μαζί με τον φόρο της χρονιάς, και προκαταβολή για την επόμενη: 55% για τα φυσικά πρόσωπα και 80% για τα νομικά. Η περσινή προκαταβολή πιστώνεται στη φετινή δήλωση, γι' αυτό και ο λογαριασμός πονάει κυρίως την πρώτη χρονιά και όποτε ανεβαίνουν τα κέρδη. Δες τους συντελεστές, τις μειώσεις για νέες επιχειρήσεις και ένα πλήρες παράδειγμα με αριθμούς.
Όταν υποβάλλεις τη φορολογική σου δήλωση, η εφορία δεν βεβαιώνει μόνο τον φόρο για τα κέρδη της χρονιάς που έκλεισε. Βεβαιώνει ταυτόχρονα και μια προκαταβολή έναντι του φόρου της επόμενης χρονιάς, η οποία για τα φυσικά πρόσωπα είναι ίση με το 55% του φόρου που προέκυψε από επιχειρηματική δραστηριότητα (άρθρο 69 ν.4172/2013). Με απλά λόγια, το κράτος σού ζητά να προπληρώσεις ένα μέρος του φόρου που εκτιμά ότι θα χρωστάς και του χρόνου.
Δεν πρόκειται για επιπλέον φόρο. Ό,τι προκαταβάλλεις φέτος πιστώνεται στη δήλωση της επόμενης χρονιάς και αφαιρείται από τον φόρο εκείνης. Είναι όμως πραγματικά χρήματα που φεύγουν από το ταμείο σου τώρα, οπότε πρέπει να τα υπολογίζεις όταν προγραμματίζεις τη ρευστότητά σου.
Ο βασικός κανόνας για φυσικά πρόσωπα με εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, δηλαδή και για την ατομική επιχείρηση, είναι προκαταβολή 55% πάνω στον φόρο που προέκυψε από αυτή τη δραστηριότητα (άρθρο 69 ν.4172/2013).
Υπάρχει όμως ελάφρυνση για το ξεκίνημα: στην πρώτη δήλωση με επιχειρηματικό εισόδημα η προκαταβολή περιορίζεται στο μισό, δηλαδή σε 27,5% (άρθρο 69 παρ. 1 ν.4172/2013). Πρόσεξε ότι η μείωση ισχύει μόνο για το πρώτο έτος, όχι για τρία. Από τη δεύτερη χρονιά πληρώνεις κανονικά 55%.
Κράτα και ένα ακόμη σημείο: οι εισφορές ΕΦΚΑ εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα πριν υπολογιστεί ο φόρος. Μειώνουν δηλαδή τον φόρο και, κατά συνέπεια, και την προκαταβολή που υπολογίζεται πάνω σε αυτόν.
Για τα νομικά πρόσωπα ο πήχης είναι ψηλότερα: ΙΚΕ, ΕΠΕ, ΑΕ, ΟΕ και ΕΕ πληρώνουν προκαταβολή 80% του φόρου (άρθρο 71 ν.4172/2013). Τα νέα νομικά πρόσωπα πληρώνουν μειωμένη προκαταβολή 40% για τα 3 πρώτα οικονομικά έτη, με μια εξαίρεση: η μείωση δεν ισχύει για όσα προήλθαν από μετατροπή ή συγχώνευση (άρθρο 71 ν.4172/2013).
| Μορφή | Προκαταβολή | Μειωμένος συντελεστής |
|---|---|---|
| Φυσικά πρόσωπα (ατομική επιχείρηση) | 55% | 27,5% μόνο στο πρώτο έτος |
| Νομικά πρόσωπα (ΙΚΕ, ΕΠΕ, ΑΕ, ΟΕ, ΕΕ) | 80% | 40% για τα 3 πρώτα οικονομικά έτη (όχι σε μετατροπή ή συγχώνευση) |
Μια προειδοποίηση για όσα διαβάζεις στο διαδίκτυο: σε παλιά άρθρα θα δεις ότι οι ΟΕ και οι ΕΕ πληρώνουν 55%. Αυτό προβλεπόταν στο αρχικό άρθρο 71 παρ. 2 του 2013, αλλά καταργήθηκε με τον ν.4336/2015. Σήμερα όλα τα νομικά πρόσωπα, μαζί και οι προσωπικές εταιρείες, πληρώνουν 80%, με το 40% να ισχύει μόνο για τα νέα.
Η προκαταβολή που πλήρωσες πέρσι δεν χάνεται: πιστώνεται στη φετινή σου δήλωση. Ο λογαριασμός κάθε χρονιάς βγαίνει λοιπόν έτσι: φόρος της χρονιάς, μείον η περσινή προκαταβολή, συν η νέα προκαταβολή για την επόμενη.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι, όσο τα κέρδη σου μένουν σταθερά, η πίστωση και η νέα βεβαίωση περίπου αλληλοεξουδετερώνονται και πληρώνεις όσο και πέρσι. Η προκαταβολή σε επιβαρύνει κυρίως την πρώτη χρονιά, που δεν έχεις καμία πίστωση να συμψηφίσεις, και όποτε τα κέρδη σου ανεβαίνουν, οπότε η νέα προκαταβολή βγαίνει μεγαλύτερη από την περσινή.
Ας το δούμε με την κλίμακα του 2026 (ν.5246/2025), όπου το εισόδημα φορολογείται με 9% έως τα 10.000 € και με 20% από τα 10.000 € έως τα 20.000 €. Έστω ότι έχεις καθαρό κέρδος 20.000 €. Ο φόρος βγαίνει 2.900 €. Πάνω σε αυτόν βεβαιώνεται προκαταβολή 55%, δηλαδή 1.595 €. Ο πρώτος λογαριασμός σου φτάνει έτσι τα 4.495 €.
| Υπολογισμός | Ποσό |
|---|---|
| Φόρος για κέρδος 20.000 € (κλίμακα 2026, ν.5246/2025) | 2.900 € |
| Προκαταβολή 55% | 1.595 € |
| Πρώτο εκκαθαριστικό (φόρος + προκαταβολή) | 4.495 € |
| Επόμενη χρονιά με ίδιο φόρο: 2.900 € μείον πίστωση 1.595 € συν νέα προκαταβολή 1.595 € | 2.900 € |
Του χρόνου, αν ο φόρος βγει πάλι 2.900 €, θα πληρώσεις 2.900 € μείον την πίστωση των 1.595 €, συν νέα προκαταβολή 1.595 €. Σύνολο: πάλι 2.900 €. Η επιβάρυνση δηλαδή χτυπάει κυρίως την πρώτη χρονιά και όποτε ανεβαίνουν τα κέρδη.
Αν φέτος είναι η πρώτη σου χρονιά με κέρδη, ξεκίνα από τώρα να βάζεις στην άκρη και τον φόρο και την προκαταβολή. Το πρώτο εκκαθαριστικό είναι το πιο βαρύ, γιατί δεν έχεις καμία περσινή προκαταβολή να συμψηφίσεις, και όποιος δεν το περιμένει βρίσκεται προ εκπλήξεως.
Η προκαταβολή δεν έρχεται με ξεχωριστό ειδοποιητήριο. Βεβαιώνεται με το εκκαθαριστικό της δήλωσης, μαζί με τον φόρο της χρονιάς, και πληρώνεται στις ίδιες δόσεις με αυτόν. Όταν λοιπόν βλέπεις το τελικό ποσό του εκκαθαριστικού, μέσα σε αυτό περιλαμβάνεται ήδη και η προκαταβολή της επόμενης χρονιάς. Αν το ποσό σού φαίνεται μεγαλύτερο από όσο περίμενες με βάση τα κέρδη σου, κοίτα τη γραμμή της προκαταβολής: εκεί κρύβεται συνήθως η διαφορά.
Εκτίμηση, όχι συμβουλή. Τα αποτελέσματα είναι ενδεικτική εκτίμηση με βάση τη νομοθεσία του 2026. Δεν αποτελούν φορολογική συμβουλή και δεν αντικαθιστούν τον λογιστή σου ή το εκκαθαριστικό.
Πηγές: ν.4172/2013 (άρθρα 69 και 71) · ν.4336/2015 · ν.5246/2025
Δες επίσης: Υπολογιστής φόρου εισοδήματος 2026 · Μικτά σε καθαρά · Τέλος επιτηδεύματος 2026: ποιοι πληρώνουν και ποιοι όχι · Όλοι οι οδηγοί
Το Simeron τραβάει τα πραγματικά σου έσοδα και έξοδα από το myDATA και την τράπεζα, και κρατάει ΦΠΑ, ΕΦΚΑ και πρόβλεψη φόρου πάντα ενημερωμένα, μόνο του. Δωρεάν για 14 μέρες. Δες πώς δουλεύει