Οδηγοί · Ενημερώθηκε 2/7/2026
Με κάθε δήλωση φορολογίας εισοδήματος βεβαιώνεται, μαζί με τον φόρο της χρονιάς, και προκαταβολή για την επόμενη: κατά κανόνα 55% για τα φυσικά πρόσωπα και 80% για τα νομικά. Οι τρέχοντες παρακρατηθέντες/προκαταβλητέοι φόροι μειώνουν τη νέα προκαταβολή και η περσινή προκαταβολή πιστώνεται στη φετινή δήλωση. Δες τη σωστή σειρά υπολογισμού, τις μειώσεις και τις εξαιρέσεις.
Όταν υποβάλλεις τη φορολογική σου δήλωση, η εφορία δεν βεβαιώνει μόνο τον φόρο για τα κέρδη της χρονιάς που έκλεισε. Βεβαιώνει ταυτόχρονα και μια προκαταβολή έναντι του φόρου της επόμενης χρονιάς, η οποία για τα φυσικά πρόσωπα είναι ίση με το 55% του φόρου που προέκυψε από επιχειρηματική δραστηριότητα (άρθρο 69 ν.4172/2013). Με απλά λόγια, το κράτος σού ζητά να προπληρώσεις ένα μέρος του φόρου που εκτιμά ότι θα χρωστάς και του χρόνου.
Δεν πρόκειται για επιπλέον φόρο. Ό,τι προκαταβάλλεις φέτος πιστώνεται στη δήλωση της επόμενης χρονιάς και αφαιρείται από τον φόρο εκείνης. Είναι όμως πραγματικά χρήματα που φεύγουν από το ταμείο σου τώρα, οπότε πρέπει να τα υπολογίζεις όταν προγραμματίζεις τη ρευστότητά σου.
Ο βασικός κανόνας για φυσικά πρόσωπα με εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, δηλαδή και για την ατομική επιχείρηση, είναι προκαταβολή 55% πάνω στον φόρο που προέκυψε από αυτή τη δραστηριότητα (άρθρο 69 ν.4172/2013).
Υπάρχει όμως ελάφρυνση για το ξεκίνημα: στην πρώτη δήλωση με επιχειρηματικό εισόδημα περιορίζεται στο μισό το ποσό που απομένει προς βεβαίωση (άρθρο 69 παρ. 1 ν.4172/2013). Η σειρά έχει σημασία: πρώτα υπολογίζεται το 55%, αφαιρούνται οι τρέχοντες παρακρατηθέντες και προκαταβλητέοι φόροι και μετά το υπόλοιπο διαιρείται διά δύο. Μόνο όταν δεν υπάρχουν τέτοιες πιστώσεις αυτό ισοδυναμεί απλά με 27,5% του φόρου. Η μείωση ισχύει μόνο για το πρώτο έτος εισοδήματος, όχι για τρία.
Κράτα και ένα ακόμη σημείο: οι εισφορές ΕΦΚΑ εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα πριν υπολογιστεί ο φόρος. Μειώνουν δηλαδή τον φόρο και, κατά συνέπεια, και την προκαταβολή που υπολογίζεται πάνω σε αυτόν.
Οι φόροι που έχουν ήδη παρακρατηθεί, καθώς και οι τρέχοντες προκαταβλητέοι φόροι των κωδικών 601-602, αφαιρούνται από τη νέα προκαταβολή και πιστώνονται στην ετήσια εκκαθάριση. Αν το ποσό προκαταβολής που απομένει προς βεβαίωση δεν υπερβαίνει τα 30 €, δεν βεβαιώνεται (άρθρο 69 ν.4172/2013 και οδηγίες ΑΑΔΕ). Αν η ατομική διέκοψε μέσα στο φορολογικό έτος, δεν επανέκανε έναρξη μέχρι την υποβολή και δεν υπάρχει άλλο επιχειρηματικό εισόδημα που φέρει προκαταβολή, δεν βεβαιώνεται προκαταβολή.
Για τα συνήθη νομικά πρόσωπα ο πήχης είναι ψηλότερα: ΙΚΕ, ΕΠΕ, ΑΕ, ΟΕ και ΕΕ πληρώνουν προκαταβολή 80% του φόρου (άρθρο 71 ν.4172/2013), ενώ οι ημεδαπές τραπεζικές ΑΕ υπάγονται στο ειδικό 100%. Τα νέα νομικά πρόσωπα έχουν μείωση του εφαρμοζόμενου ποσοστού κατά 50% για τα 3 πρώτα οικονομικά έτη, εκτός αν προήλθαν από μετατροπή ή συγχώνευση.
| Μορφή | Προκαταβολή | Μειωμένος συντελεστής |
|---|---|---|
| Φυσικά πρόσωπα (ατομική επιχείρηση) | 55% | Το υπόλοιπο μετά τις τρέχουσες πιστώσεις μειώνεται 50% μόνο στο πρώτο έτος |
| Νομικά πρόσωπα (ΙΚΕ, ΕΠΕ, ΑΕ, ΟΕ, ΕΕ) | 80% | 40% για τα 3 πρώτα οικονομικά έτη (όχι σε μετατροπή ή συγχώνευση) |
Μια προειδοποίηση για όσα διαβάζεις στο διαδίκτυο: σε παλιά άρθρα θα δεις ότι οι ΟΕ και οι ΕΕ πληρώνουν 55%. Η παλιά αυτή ρύθμιση έχει καταργηθεί. Οι συνήθεις ΟΕ/ΕΕ ακολουθούν το 80% των νομικών προσώπων· το 100% αφορά ειδικά τις ημεδαπές τραπεζικές ΑΕ.
Η προκαταβολή που πλήρωσες πέρσι δεν χάνεται: πιστώνεται στη φετινή σου δήλωση. Σε μια απλή περίπτωση ο λογαριασμός βγαίνει έτσι: φόρος της χρονιάς, συν η νέα προκαταβολή, μείον η περσινή προκαταβολή και μείον τους τρέχοντες παρακρατηθέντες/προκαταβλητέους φόρους. Οι τελευταίοι έχουν ήδη μειώσει και το ποσό της νέας προκαταβολής με τη σειρά που εξηγήθηκε παραπάνω.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι, όσο τα κέρδη σου μένουν σταθερά, η πίστωση και η νέα βεβαίωση περίπου αλληλοεξουδετερώνονται και πληρώνεις όσο και πέρσι. Η προκαταβολή σε επιβαρύνει κυρίως την πρώτη χρονιά, που δεν έχεις καμία πίστωση να συμψηφίσεις, και όποτε τα κέρδη σου ανεβαίνουν, οπότε η νέα προκαταβολή βγαίνει μεγαλύτερη από την περσινή.
Ας το δούμε με την κλίμακα του 2026 για φορολογούμενο άνω των 30 χωρίς εξαρτώμενα τέκνα ή άλλο εισόδημα. Σε καθαρό κέρδος 20.000 €, ο φόρος είναι 2.900 €. Χωρίς τρέχουσες παρακρατήσεις/προκαταβλητέους φόρους, η κανονική νέα προκαταβολή είναι 55%, δηλαδή 1.595 €, και το άθροισμα πριν από την πίστωση της περσινής προκαταβολής είναι 4.495 €. Αν όμως είναι η πρώτη φορά που αποκτάς επιχειρηματικό εισόδημα, η νέα προκαταβολή υποδιπλασιάζεται σε 797,50 € και, εφόσον δεν υπάρχει περσινή πίστωση, το ποσό είναι 3.697,50 €.
| Υπολογισμός | Ποσό |
|---|---|
| Φόρος για κέρδος 20.000 € (κλίμακα 2026, ν.5246/2025) | 2.900 € |
| Προκαταβολή 55% | 1.595 € |
| Φόρος + κανονική νέα προκαταβολή, πριν από περσινή πίστωση | 4.495 € |
| Πρώτη απόκτηση επιχειρηματικού εισοδήματος: φόρος + μισή νέα προκαταβολή | 3.697,50 € |
| Σταθερή χρονιά αφού έχει ήδη πληρωθεί πλήρης προκαταβολή: 2.900 € + 1.595 € − 1.595 € | 2.900 € |
Με σταθερό φόρο 2.900 €, αφού έχεις ήδη πληρώσει μια πλήρη προκαταβολή 1.595 €, η πίστωση 1.595 € και η νέα βεβαίωση 1.595 € αλληλοεξουδετερώνονται και το υπόλοιπο είναι 2.900 €. Μετά την πρώτη απόκτηση εισοδήματος η προηγούμενη πίστωση είναι μόνο 797,50 €, άρα η αμέσως επόμενη χρονιά περιλαμβάνει και τη μετάβαση από τη μισή στην πλήρη προκαταβολή.
Αν φέτος αποκτάς για πρώτη φορά επιχειρηματικό εισόδημα, βάλε στην άκρη και τον φόρο και τη μειωμένη προκαταβολή. Την επόμενη χρονιά πρόσεξε και τη μετάβαση στη πλήρη προκαταβολή 55%. Τα παραδείγματα υποθέτουν μηδενικές παρακρατήσεις και λοιπές πιστώσεις· στο πραγματικό εκκαθαριστικό αυτές αλλάζουν το αποτέλεσμα.
Η προκαταβολή δεν έρχεται με ξεχωριστό ειδοποιητήριο. Βεβαιώνεται με το εκκαθαριστικό της δήλωσης, μαζί με τον φόρο της χρονιάς, και πληρώνεται στις ίδιες δόσεις με αυτόν. Όταν λοιπόν βλέπεις το τελικό ποσό του εκκαθαριστικού, μέσα σε αυτό περιλαμβάνεται ήδη και η προκαταβολή της επόμενης χρονιάς. Αν το ποσό σού φαίνεται μεγαλύτερο από όσο περίμενες με βάση τα κέρδη σου, κοίτα τη γραμμή της προκαταβολής: εκεί κρύβεται συνήθως η διαφορά.
Εκτίμηση, όχι συμβουλή. Τα αποτελέσματα είναι ενδεικτική εκτίμηση με βάση τη νομοθεσία του 2026. Δεν αποτελούν φορολογική συμβουλή και δεν αντικαθιστούν τον λογιστή σου ή το εκκαθαριστικό.
Πηγές: ν.4172/2013 (άρθρα 69 και 71) · ν.4336/2015 · ν.5246/2025
Δες επίσης: Υπολογιστής φόρου εισοδήματος 2026 · Μικτά σε καθαρά · Τέλος επιτηδεύματος 2026: ποιοι πληρώνουν και ποιοι όχι · Πότε γίνεται παρακράτηση φόρου 20% στο τιμολόγιο; · Όλοι οι οδηγοί
Το Simeron τραβάει τα πραγματικά σου έσοδα και έξοδα από το myDATA και την τράπεζα, και κρατάει ΦΠΑ, ΕΦΚΑ και πρόβλεψη φόρου πάντα ενημερωμένα, μόνο του. Δωρεάν για 14 μέρες. Δες πώς δουλεύει