Οδηγοί · Ενημερώθηκε 2/7/2026
Η επιλογή ανάμεσα σε ατομική επιχείρηση και ΙΚΕ είναι από τις πιο καθοριστικές αποφάσεις όταν ξεκινάς ή μεγαλώνεις μια δραστηριότητα. Φορολογία, ΕΦΚΑ, πάγια κόστη, βιβλία και ευθύνη για τα χρέη διαφέρουν ουσιαστικά ανάμεσα στις δύο μορφές. Δες τα νούμερα όπως ισχύουν για το 2026 και τι πρέπει να ζυγίσεις πριν αποφασίσεις.
Η ΙΚΕ φορολογείται ως νομικό πρόσωπο με ενιαίο συντελεστή 22% στα κέρδη της (άρθρο 58 παρ. 1 ν.4172/2013). Ο συντελεστής είναι σταθερός: είτε βγάλεις 15.000 € είτε 150.000 €, το ποσοστό δεν αλλάζει. Αν όμως θέλεις να πάρεις τα κέρδη στην τσέπη σου ως μέρισμα, μπαίνει και δεύτερο σκαλί: φόρος μερισμάτων 5%, που παρακρατείται κατά τη διανομή (άρθρα 40 παρ. 1 και 64 παρ. 1 ν.4172/2013).
Ο συνδυασμός των δύο βγάζει μια απλή αριθμητική: σε πλήρη διανομή των κερδών, η συνολική επιβάρυνση της ΙΚΕ είναι σταθερή στο 25,90%. Πρώτα φεύγει το 22% και στο υπόλοιπο 78% εφαρμόζεται το 5% της διανομής. Δεν πρόκειται για αυτοτελή διάταξη νόμου, είναι η αριθμητική συνέπεια των δύο συντελεστών.
Η ατομική δεν έχει σταθερό συντελεστή: τα κέρδη φορολογούνται στην κλίμακα του άρθρου 15 ΚΦΕ. Για εισοδήματα από 1/1/2026 ισχύει η νέα κλίμακα του ν.5246/2025:
| Κλιμάκιο κερδών | Συντελεστής |
|---|---|
| έως 10.000 € | 9% |
| 10.000 έως 20.000 € | 20% |
| 20.000 έως 30.000 € | 26% |
| 30.000 έως 40.000 € | 34% |
| 40.000 έως 60.000 € | 39% |
| πάνω από 60.000 € | 44% |
Πρόσεξε δύο σημεία. Πρώτον, το εισόδημα φορολογείται από το πρώτο ευρώ: δεν έχεις τη μείωση φόρου που έχουν οι μισθωτοί (ν.5246/2025). Δεύτερον, η κλίμακα είναι προοδευτική: σε χαμηλά κέρδη η επιβάρυνση ξεκινά από 9%, αλλά πάνω από τα 60.000 € κάθε επιπλέον ευρώ φορολογείται με 44%.
Στην ατομική ασφαλίζεσαι υποχρεωτικά ως μη μισθωτός και διαλέγεις μία από τις 6 ασφαλιστικές κατηγορίες. Για το 2026 η μηνιαία εισφορά κυμαίνεται από 250,77 € έως 675,87 €, συν 10 € υπέρ ΟΑΕΔ (ΥΑ Δ.15/Δ'/1865/2026, Εγκ. 6/2026). Είναι πάγιο κόστος που τρέχει κάθε μήνα, ανεξάρτητα από το αν είχες έσοδα.
Στην ΙΚΕ η εικόνα αλλάζει ανάλογα με τον ρόλο σου. Ο διαχειριστής ασφαλίζεται υποχρεωτικά για την αμοιβή διαχείρισης (άρθρο 39 ν.4387/2016, Εγκ. ΕΦΚΑ 21/2019). Αν είσαι ο μοναδικός εταίρος μονοπρόσωπης ΙΚΕ, ασφαλίζεσαι υποχρεωτικά κι εσύ (άρθρο 116 παρ. 9 ν.4072/2012). Αντίθετα, οι εταίροι πολυπρόσωπης ΙΚΕ που δεν είναι διαχειριστές δεν ασφαλίζονται υποχρεωτικά. Στην πράξη, αν θα είσαι μόνος σου εταίρος και διαχειριστής, μην υπολογίζεις ότι θα γλιτώσεις τον ΕΦΚΑ περνώντας σε ΙΚΕ.
Η σύσταση ΙΚΕ γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της e-ΥΜΣ με πρότυπο καταστατικό και κοστίζει 18 € (ΚΥΑ 38164/2025, ΦΕΚ Β' 2639/29.5.2025). Το κεφάλαιο το ορίζουν ελεύθερα οι εταίροι και μπορεί να είναι ακόμα και μηδενικό (άρθρο 43 ν.4072/2012). Η έναρξη ατομικής είναι χωρίς κόστος και στο ΓΕΜΗ πληρώνεις μόνο τέλος καταχώρισης 10 € (ΚΥΑ 79752/2014).
| Κόστος | Ατομική | ΙΚΕ |
|---|---|---|
| Σύσταση / έναρξη | 0 € (τέλος καταχώρισης ΓΕΜΗ 10 €) | 18 € μέσω e-ΥΜΣ |
| ΓΕΜΗ, ετήσιο τέλος μερίδας | 30 € | 100 € |
| Τέλος επιτηδεύματος | 0 € | 800 € ή 1.000 €, συν 600 € ανά υποκατάστημα |
| Βιβλία | Απλογραφικά έως 1.500.000 € κύκλο εργασιών | Διπλογραφικά υποχρεωτικά |
Το τέλος επιτηδεύματος είναι από τις πιο καθαρές διαφορές: για φυσικά πρόσωπα και ατομικές είναι 0 € από το φορολογικό έτος 2024 (άρθρο 3 ν.5162/2024), ενώ η ΙΚΕ πληρώνει 800 € αν η έδρα της είναι σε πόλη έως 200.000 κατοίκους ή 1.000 € σε μεγαλύτερη, συν 600 € για κάθε υποκατάστημα (άρθρο 31 ν.3986/2011 όπως ισχύει). Στα βιβλία, η ΙΚΕ τηρεί υποχρεωτικά διπλογραφικά ανεξαρτήτως μεγέθους, ενώ η ατομική μένει σε απλογραφικά μέχρι κύκλο εργασιών 1.500.000 € και περνά σε διπλογραφικά μόνο αν τον ξεπεράσει δύο συνεχόμενες χρήσεις (ν.4308/2014). Τα διπλογραφικά σημαίνουν περισσότερα παραστατικά και βαρύτερη λογιστική παρακολούθηση, κάτι που μεταφράζεται σε υψηλότερο λειτουργικό κόστος.
Εδώ βρίσκεται το μεγάλο επιχείρημα υπέρ της ΙΚΕ: για τις εταιρικές υποχρεώσεις ευθύνεται μόνο η εταιρεία με την περιουσία της (άρθρο 43 παρ. 2 ν.4072/2012). Στην ατομική δεν υπάρχει τέτοιο τείχος: ευθύνεσαι απεριόριστα, με όλη την προσωπική σου περιουσία.
Πρόσεξε όμως, η προστασία δεν καλύπτει τους φόρους. Ως διαχειριστής ΙΚΕ ευθύνεσαι προσωπικά και αλληλέγγυα για φόρο εισοδήματος, παρακρατούμενους φόρους, ΦΠΑ και ΕΝΦΙΑ της εταιρείας, εφόσον η οφειλή έγινε ληξιπρόθεσμη στη διάρκεια της θητείας σου και δεν αποδείξεις ότι δεν σε βαρύνει υπαιτιότητα (άρθρο 49 ν.5104/2024). Με άλλα λόγια, το εταιρικό κέλυφος σε προστατεύει από προμηθευτές και πιστωτές, όχι από την εφορία.
Η προκαταβολή φόρου για το επόμενο έτος συχνά ξεχνιέται στους υπολογισμούς, ενώ καθορίζει τη ρευστότητά σου. Η ατομική πληρώνει προκαταβολή 55%, μειωμένη στο 27,5% μόνο για το πρώτο έτος (άρθρο 69 ν.4172/2013). Τα νομικά πρόσωπα, άρα και η ΙΚΕ, πληρώνουν 80%, με μειωμένο συντελεστή 40% για τα 3 πρώτα οικονομικά έτη, μείωση που όμως δεν ισχύει για εταιρείες που προήλθαν από μετατροπή ή συγχώνευση (άρθρο 71 ν.4172/2013).
Στην πράξη, την πρώτη κερδοφόρα χρονιά πληρώνεις τον φόρο της χρήσης συν την προκαταβολή για την επόμενη. Το ταμείο σου πρέπει να μπορεί να το αντέξει, και στην ΙΚΕ το ποσοστό είναι αισθητά μεγαλύτερο.
Δεν υπάρχει ένα μαγικό όριο κερδών πάνω από το οποίο συμφέρει αυτόματα η ΙΚΕ. Το ζύγισμα εξαρτάται από το ύψος των κερδών σου, από το αν θα τα διανέμεις ή θα τα κρατάς στην εταιρεία, από τον ΕΦΚΑ του διαχειριστή, από το τέλος επιτηδεύματος και από τα λειτουργικά κόστη κάθε μορφής.
Ο γενικός κανόνας πάντως είναι καθαρός: σε χαμηλά κέρδη η προοδευτική κλίμακα της ατομικής είναι ελαφρύτερη, αφού ξεκινά από 9% (ν.5246/2025). Όσο τα κέρδη ανεβαίνουν και μπαίνεις στα κλιμάκια του 39% και του 44%, το σταθερό 25,90% της ΙΚΕ σε πλήρη διανομή γίνεται ανταγωνιστικό. Πριν αποφασίσεις, τρέξε τον υπολογισμό και με τα δύο σενάρια πάνω στα δικά σου νούμερα, βάζοντας μέσα ΕΦΚΑ, τέλος επιτηδεύματος και προκαταβολή φόρου.
Πρακτική συμβουλή: το 5% των μερισμάτων παρακρατείται μόνο όταν διανέμεις (άρθρα 40 παρ. 1 και 64 παρ. 1 ν.4172/2013). Αν σκοπεύεις να αφήνεις κέρδη μέσα στην εταιρεία, η άμεση επιβάρυνσή τους μένει στο 22% μέχρι τη στιγμή της διανομής, κάτι που αλλάζει σημαντικά τη σύγκριση με την κλίμακα της ατομικής.
Εκτίμηση, όχι συμβουλή. Τα αποτελέσματα είναι ενδεικτική εκτίμηση με βάση τη νομοθεσία του 2026. Δεν αποτελούν φορολογική συμβουλή και δεν αντικαθιστούν τον λογιστή σου ή το εκκαθαριστικό.
Πηγές: ν.4172/2013 (ΚΦΕ), άρθρα 15, 40 παρ. 1, 58 παρ. 1, 64 παρ. 1, 69 και 71 · ν.5246/2025 (κλίμακα φορολογίας εισοδήματος από 1/1/2026) · ν.4072/2012, άρθρα 43 και 116 παρ. 9 · ν.4387/2016, άρθρο 39 · Εγκ. ΕΦΚΑ 21/2019 · ΥΑ Δ.15/Δ'/1865/2026 και Εγκ. ΕΦΚΑ 6/2026 (εισφορές μη μισθωτών 2026) · ΚΥΑ 38164/2025 (ΦΕΚ Β' 2639/29.5.2025) · ΚΥΑ 79752/2014 (τέλη ΓΕΜΗ) · ν.5162/2024, άρθρο 3 · ν.3986/2011, άρθρο 31 · ν.5104/2024, άρθρο 49 · ν.4308/2014 (λογιστικά βιβλία)
Δες επίσης: Υπολογιστής φόρου εισοδήματος 2026 · Προκαταβολή φόρου: πώς λειτουργεί το 55% · Τέλος επιτηδεύματος 2026: ποιοι πληρώνουν και ποιοι όχι · Όλοι οι οδηγοί
Το Simeron τραβάει τα πραγματικά σου έσοδα και έξοδα από το myDATA και την τράπεζα, και κρατάει ΦΠΑ, ΕΦΚΑ και πρόβλεψη φόρου πάντα ενημερωμένα, μόνο του. Δωρεάν για 14 μέρες. Δες πώς δουλεύει